Shojinka - İşgücü Dengeleme

Her geçen zorlaşan ulusal ve uluslararası rekabet şartlarında firmaların sürdürülebilir bir başarı elde edebilmesi için müşteri siparişlerini;

  • İstenilen Zamanda
  • İstenilen Maliyette,
  • İstenilen Kalitede,
  • İstenilen Miktarda

teslim etmesi ile mümkün olabilmektedir.

Gelişen teknoloji ile birlikte hemen her alanda bilgisayar kullanımı artmakta ve emek yoğun bir üretimden otomasyon yoğun bir üretime geçiş hızlanmaktadır. Ucuz iş gücü ile rekabet etme stratejisi yerini birçok alanda uzmanlaşmış ve çoklu yeteneğe sahip iş gücü kaynağının planlanması ve verimliliği yüksek ekiplere dönüştürülmesi ile sürdürülebilir bir rekabet üstünlüğü sağlamaya bırakmıştır.

Bu çerçevede firmanın, özellikle üretim süreçlerini yeniden tanımlamak, işe uygun çalışanları seçme ve istihdam etmek, onları işletmenin temel rekabet stratejileri doğrultusunda eğitmek, ücretlerini belirlemek, performanslarını değerlendirmek için yöntemler ve uygulamalar geliştirmek gerekmektedir.Firmaların değişen çevresel şartları engelleyebilme ve/veya etkileyebilme olanakları yok denecek kadar azdır. Özelikle günümüzde covid-19 pandemi sürecinde değişen üretim ve pazarlama anlayışı ile birlikte işletmelerin içe dönük faaliyetlere ağırlık vermesi gerektiğini ortaya çıkarmıştır. Firmalar maliyetlerini azaltabilmek ve varlıklarını sürdürebilmek için mal ve hizmet üretiminde katma değer yaratmayan işlemleri ortadan kaldırmak amaçlı faaliyetlere ağırlık vermeye başlamışlardır.

Her zaman olduğu gibi bu gün de uygulamaya yönelik bir konuyu ele alacağız. Sizin de karşınıza mutlaka, bir montaj bandı kurma isteği ile birileri çıkmıştır. Böyle bir durumda nelere dikkat edilmesi gerektiği bu günkü konumuzu oluşturacaktır. Öncelikle mevcut durumu tespit etmekle başlayalım, şöyle bir yaptıklarınızı yoklayın bakalım sizde aşağıda sıralayacağımız yanlışları yapıyor musunuz?

En çok yapılan hatlar;

. İş istasyonları için çok kısa veya çok uzun süre seçilmesi

. Bilgi akışının çok az veya hiç düşünülmemesi

. Malzeme akışının dikkate alınmaması

. 5S veya malzeme ve araç gereç yerleşiminin yanlış yapılması

. "Rahat çalışma" kavramının hatalı kullanılması

. İş yükünün yanlış dağıtılması .Hatalı iş sırası

Üretim hatlarında uygulanan temel analizlerden biri de Yamazumi analizidir. İş yükü dengeleme sırasında kullanılan bu analizin en büyük yararı, katma değer üreten ve katma değer üretmeyen işlerin açık ve net bir şekilde ortaya konmasını sağlamasıdır. Ben bu analizi, özellikle tek parça akışı kurulumu sırasında mutlaka yapmak gerektiğini düşünüyorum. Böylece gerçeklerin ortaya çıkmasını sağlayarak, odaklanılması gereken noktaların belirlenmesi sağlanmaktadır.

Yamazumi kelimesi Japoncada 'yığmak' anlamına gelmektedir. İş adımları her bir istasyon için üst üste gösterilmektedir. Böylece kelime anlamı ile aynı kullanım şekli ortaya çıkmaktadır.

Toyota yamazumi grafiğini, iş yüklerini görsel olarak göstermek, katma değer üretmeyen iş adımlarını ortaya çıkarmak ve iş yükü dengesini kolayca sağlamak için kullanmaktadır. Katma değer üretmeyen iş yükü görsel olarak ortaya serildiğinden tüm çalışanlar bu iş yüklerini elimine etmek için odaklanabilmektedir.

 

Yamazumi grafiği hazırlamak için en iyi yol, iş istasyonun çalışması sırasında video ile kayıt yaparak üzerinde çalışmaktır. Kayıt sonrası grafik üzerine her adım tek tek incelenir. Yapılan tüm hareketler değer üreten ve üretmeyen olarak ayrılır. Adımlar üst üste süreye göre ölçekli olarak iş istasyonu bazında yerleştirilir. Değer üreten işlemler yeşil, değer üretmeyen işlemler kırmızı ile boyanır. Böylece değer üretmeyen işlemler görsel olarak belirlenmiş olur. Grafiğin üzerine aynı zamanda takt time işaretlenerek mevcut durum ile karşılaştırma imkanı yaratılır. Böylece takt time'dan uzun çalışmakta olan ve hattın yavaşlamasına neden olan dengesiz iş yükleri ortaya çıkar. Yapılacak çalışmalar ile bu işler diğer istasyonlara dağıtılabilir veya işin yapılışı üzerinde çalışarak iyileştirme yapılabilir. Böylece hattın iş gücü verimliliği artar.

Yamazumi grafiği

Son seminerlerde üzerinde durduğumuz en önemli konu ‘Standart Çalışma’ olmuştur. Pek çok firma sahibi ve yöneticisinin anlamakta zorlandığı ve çalışmalarda getireceği yararı göremediği olgu standart çalışmadır. Standart çalışmanın olmadığı bir ortamda –ki birçok firma bu durumu birçok nedene bağlamakta ve ürün çeşitliliği nedeni ile standart çalışmanın kendi firmalarına uygulanamayacağını öne sürmektedir- ölçme ve değerlendirmenin olmayacağı açıktır. Bu durumda iyileştirmenin de ölçülemeyeceği açıktır. Nasıl yapabilirsiniz ki? Yapılmakta olan işin içinde bulunan israfları (muda, mura, muri) görmeniz olası değildir. Problemi göremiyorsanız iyileştirmeyi nasıl planlarsınız?

Emek yoğun hatlarda verimlilik temel olarak insana bağımlıdır. Bu güne kadar karşılaştığım firmalarda verimlilik artırma metodu olarak, insanların çalışmadıkları, kaytardıkları savı ile yola çıkarak elde edilen, insanları kontrol et, denetimi sıklaştır yöntemi olmuştur. Bu metot ile verimlilik elde etmek için pek çok firmanın sunduğu barkod sistemi ile kayıt, çalışanların mola saatlerinin sıkı kontrol altına alınması gibi uygulamalar ortaya atılmıştır. Elde edilen sonuç ise temel olarak, mutsuz çalışan, bu nedenle kalitede azalma, makinelerin sık sık arızalanması ve benzeri sonuçlardır. Burada kurtardığımız bir kişilik performansa karşılık tüm ekibi durduran veya ürün kalitesini derinden sarsan bir sorun yaratılmış olmaktadır. Özellikle tekstil sektörünün hazır giyim kolunda (konfeksiyon) yaşanan sık eleman değişikliği bu yaklaşımının temel sonucudur. Bunalan ve baskı altında çalışmak istemeyen çalışanlar sık sık firma değiştirmektedirler.

Bu ortamlarda verimlilik artırmanın yolu nedir? Emek yoğun bir ortamda verimliliği artırmak için neler yapabiliriz? Bunu ele almak için sırasıyla insan psikolojisi ve kayıpları ele almak gerekmektedir.

Kimler sitede

74 ziyaretçi ve 0 üye çevrimiçi

Site Bilgileri

Kullanıcılar
6480
Makaleler
346
Makale Görünüm Sayısı
2344377