Eğitim ve Danışmanlık

5S - Tertip, Düzen ve Öz Disiplin

İş güvenliği kültürü

Kültür kavramına kelime manası ile baktığımızda, Kültür: ‘’Toplumun davranış, yaşayış ve düşünüş şeklidir.’’ şeklinde karşımıza çıkmaktadır. İş Güvenliği Kültürü kavramına gelince de aynı şekilde bir toplumda ( iş yerleri, sokaklar, şantiyeler, fabrikalar, kamu kurum ve kuruluşları, madenler, inşaatlar vs. ) bir problem ile ilgili ( herhangi bir tehlike ) toplumun tüm fertlerinin aynı problem karşısında aynı tepkiyi gösterebilmesidir.

Ne demek bu aynı tepki;

Aşağıdaki fotoğrafta ki (Resim - 1) durum iş güvenliği ile ilgili tehlikeler oluşturmaktadır. Bir işletmede veya toplumda böyle durumlardan sorumlu kişi eğer bir veya birkaç kişiymiş gibi algılanıyorsa o işletmede ve toplumda güvenlik kültüründen bahsedemeyiz. Bu problemin sahibi genellikle; ya iş güvenliği uzmanları ya da İSG den sorumlu herhangi birisiymiş gibi algılanmaktadır. Esasen bu problemden tüm çalışanlar ve toplumun tüm fertleri sorumludur.  Bu paleti oraya bırakan da sorumludur, bıraktığını görüp müdahale etmeyen de sorumludur. Ve sahayı kontrol eden ( üretimden sorumlu veya alan depo ise depodan sorumlu kişiler yahut toplumda yaşayan fertler)  yani sahanın gerçek sahibi kişilerde sorumludur. Bununla beraber üst yönetimde sorumludur böyle problemlerin önüne geçemediği için yönetsel olarak işi çözemediği için sorumludur. 

Bu sebeple işletmede var olan herkes böyle durumların oluşmasını engellemeye çalışmalı ve oluşmuş böyle durumlara müdahale ederek düzeltmeli tepki göstermelidir.GÖRMEDİM-DUYMADIM-BİLMİYORUM ve BANANE dememeli bu anlayış yıkılmalıdır. İş güvenliği bir veya birkaç kişinin yöneteceği kadar küçük çaplı bir iş değildir ve küçümsenmemelidir.

Benim işim değil

Resim - 1

İş Güvenliği Sorumluluğu İş Güvenliği Uzmanlarının veya İş Yeri Hekimlerinin omuzlarına bırakılmamalıdır. Bu kişiler iş yerlerinde İSG danışmanlarıdır.

İşletmemizde güvenlik kültüründen, Sıfır ( 0 ) Kaza hedefinden ve insana değer kavramlarından gerçek manada bahsediyorsak işletmemizdeki İş Güvenliği anlayışını tüm çalışanların içselleştirilmesini sağlamamız gereklidir. Peki, bunu nasıl yapacağız ve nasıl yöneteceğiz.Aşağıda ki tabloyu ( Tablo -1 ) inceleyelim: 

İSG kültürel dönüşüm

 

Tablo - 1

Devamını okumak için kayıt ol...

Firmanız 5S çalışmalarından ne kadar faydalanıyor?

Yalın üretim tekniklerini yeni uygulamaya başlayan birçok firma yöneticisinin aklında sürekli olarak aynı soru bulunmaktadır. Yalın üretim tekniklerinden ne kadar faydalanabiliyoruz? Özellikle 5S çalışmaları başlangıçta tüm yöneticilere zaten olması gereken ama bunu yapmak için kaynak harcamaya hiç gerek olmayan bir uygulama olarak görünmektedir. Bu nedenle temel olarak çalışmaları desteklemekten bir müddet sonra var geçenler bile olmaktadır. Aynı soru çalışanların, özellikle beyaz yaka çalışanlarının aklını da meşgul etmektedir. Beyaz yaka 5S çalışmalarının üretimde uygulanabilir olduğuna kendilerini inandırdıklarından, hatta bu konuda yöneticilerinin de desteğini kazandıklarından kendilerine bir faydası olmayan ek bir görev olarak görmekte ve çalışmaları mavi yaka çalışanlara hava ederek uygulamaya desteği önemsememektedirler.

Öncelikle şunu belirtmek gerekiryor ki 5S çalışmaları yalın dönüşümün temelini oluşturmak için uygulanan bir tekniktir. Çalışanların çevrelerine kayıtsız kalmalarını, israfı görmelerini sağlamaktadır. Firma çalışanları belki de hayatlarında ilk kez takım halinde bir başka arkadaşlarına yardım için çalışmalar yapmakta ve onun işini kolaylaştırmak için mücadele etmektedir. Böylece takım ruhu filizlenmektedir. Doğal olarak bu ruhun kazanılması çok zor ve zahmetli olacaktır. Burada tüm herkese düşen en önemli görev çalışamalara katılımı desteklemek ve bu desteği sürekli kılmaktır.

 

Devamını okumak için kayıt ol...

5S ve Ergonominin önemi

İşletmelerde ergonomi pek önem verilmeyen ancak tüm yöneticilerin ve işverenlerin büyük önem verdiği verimliliği doğrudan etkileyen bir olgudur. Ergonominin önemini kavrayan tüm yönetici ve işverenler bu konuya yatırım yapmaktan çekinmemektedirler. Çünkü yapılan yatırımın karşılığı – hemen hemen tüm uygulamalarda – en geç bir içinde alınmaktadır. Bu önemi kavrayamayanlar ise olaya çalışanın kaprisi olarak yaklaşarak herhangi bir yatırımdan kaçınma yolunu seçmektedirler. Böylelikle esasen giderleri artırıcı bir yol seçmektedirler.

Şimdi ergonominin neleri etkilediğini ayrıntılı olarak inceleyelim. Ergonomi doğal olarak 5S çalışmalarının temel taşlarından birini oluşturmaktadır. Doğal olarak diyorum çünkü 5S sanılanın aksine iş güvenliği ve sağlık konularını birinci sırada tutmaktadır. Dolayısı ile ergonomi 5S ile elde edeceğiniz tüm kazanımların temelini doğrudan etkilemektedir. 5S çalışmaları yapılırken 2.S olan “Sıralama (Seiton)” adımında karşımıza doğrudan ergonomik çalışma ortamı çıkmaktadır. Çalışma alanında operatörlerin yaptığı ve verimliliği doğrudan etkileyen hareketlerin ortadan kaldırılması aynı zamandan ergonominin sağlanması anlamına gelmektedir. Bu hareketleri sıralayacak olursak;

Devamını okumak için kayıt ol...

5S uygulamalarını nasıl kalıcı hale getirebiliriz?

Yalın üretim uygulamalarında, özellikle yeni başlayanlar, doğal olarak 5S, SMED, TPM gibi uygulamaların başlangıç aşamaları ile başlıyorlar. İşin daha en başında oldukları için karşılaştıkları en önemli sorun yapılan çalışmaların kalıcılığının sağlanması ve süregelen önyargılar oluyor. Birçok yalın uygulayıcısı bu ön yargıları kırmak ve çalışmaları kalıcı hale getirmek için büyük çaba sarf etmektedir. Harcanan bu enerji çoğu uygulayıcıyı bıktırarak değişimden vazgeçmesine neden olmaktadır. Bu gün burada 5S uygulamalarının kalıcı hale getirilmesi için yapılması gerekenlere değineceğiz.

Bildiğiniz gibi Türkiye'de yapılan çalışmaların hemen hemen tamamı kısa bir süre içinde işe yaramaz olarak damgalanmakta ve ortadan kalkmaktadır. Bizler millet olarak düzenli ve zamana bağlı işlerde disiplinin içinde yapma alışkanlığını edinmemişiz. Oysa 5S çalışmalarında tam olarak istenen şey bu disiplinin ve tekdüze yapının korunmasıdır. Böyle olunca her akşam temizlik, her alınan aletin yerine konması, her evrakın tarih sırasına göre sıralı yerleştirilmesi işleri aksamakta, yığılmakta ve düzen kaybolmaktadır. Düzenin korunması için yapılabilecekler şu şekilde sıralanabilir;

Devamını okumak için kayıt ol...

Şu 5S Dedikleri; Hem Yakınımızda Hem Uzağımızda

Yazan : M. Fatih Sütçüler

5S, günümüzde sıkça sözü edilen ve de oldukça rağbet gören bir kavram. Yalın üretim çalışmalarının ilk adımını oluşturuyor.

5S seminerlerinde katılımcılarda, daha başlangıçta ilginç tepkiler alıyoruz. Seminer başlangıcında yaptığımız “5S nedir?” anketinde; katılımcıların ortlama %20 sinden “temizlik-tertip-düzen” gibi cevaplar geliyor. Diğer katılımcılarsa(%80), “5S” gibi gizemli bir başlığın altında daha sofistike tanımlar arıyorlar. Ardından “temizlik-tertip-düzen” gibi bir açıklama gelince biraz hayal kırıklığı yaşanıyor.

Katılımcıların bu tepkisini normal karşılıyorum. Çünkü “temizlik-tertip-düzen” yaşamın içinde olan kavramlar. Ve hemen herkes tarafından bilinen ve de uygulanan şeylerden bahsediyoruz.

Evlerde temizlik günleri vardır. Bu iş için bir sektör bile oluşmuş durumdadır. Gündelikçi temizlikçiler, temizlik işleri yapan firmalar, işletmelerde temizlik işleri görevlileri vardır. Yaşadığımız alanları, çalıştığımız alanları temizleriz, düzenleriz. Kısacası bu “temizlik-tertip-düzen” konusunda bir hayli çaba gösteririz.

 

Devamını okumak için kayıt ol...