Emek yoğun hatlarda verimlilik yükseltmek

Emek yoğun hatlarda verimlilik temel olarak insana bağımlıdır. Bu güne kadar karşılaştığım firmalarda verimlilik artırma metodu olarak, insanların çalışmadıkları, kaytardıkları savı ile yola çıkarak elde edilen, insanları kontrol et, denetimi sıklaştır yöntemi olmuştur. Bu metot ile verimlilik elde etmek için pek çok firmanın sunduğu barkod sistemi ile kayıt, çalışanların mola saatlerinin sıkı kontrol altına alınması gibi uygulamalar ortaya atılmıştır. Elde edilen sonuç ise temel olarak, mutsuz çalışan, bu nedenle kalitede azalma, makinelerin sık sık arızalanması ve benzeri sonuçlardır. Burada kurtardığımız bir kişilik performansa karşılık tüm ekibi durduran veya ürün kalitesini derinden sarsan bir sorun yaratılmış olmaktadır. Özellikle tekstil sektörünün hazır giyim kolunda (konfeksiyon) yaşanan sık eleman değişikliği bu yaklaşımının temel sonucudur. Bunalan ve baskı altında çalışmak istemeyen çalışanlar sık sık firma değiştirmektedirler.

Bu ortamlarda verimlilik artırmanın yolu nedir? Emek yoğun bir ortamda verimliliği artırmak için neler yapabiliriz? Bunu ele almak için sırasıyla insan psikolojisi ve kayıpları ele almak gerekmektedir.

Hiç çalıştığınız firmanın dışında bir firmanın üretim tesisini gezdiniz mi? Yalın üretim sistemi ile baktınız mı? Benim bir çok firmada gördüğüm genellikle operatörlerin çok hareketli olduğu bir ortamdır. Peki sürekli hareket eden operatörler ne üretirler? Cevap oldukça kısa ve kesin MUDA yani zaman harcarlar ancak hiçbir şey üretmezler.

Özellikle kalabalık firmalarda en çok dikkatimi çeken şey insanların oradan oraya koşturmalarıdır. Böyle bir ortamda çalışanlar akşam oldukça yorulmuş olarak evlerine giderler. Ancak üretilen iş - burada katma değer üreten yani müşterinin karşılığını ödediği işten bahsediyoruz- yeterli midir? Bu soruya hayır cevabı vermek çok kolaydır. Ancak çalışanların daha az yorularak, daha fazla iş üretmelerini nasıl sağlarız sorusuna cevap vermek kolay değildir.

Bir de joker elemanlarla ilgili olarak bir kaç şey söylemek istiyorum. Bu joker elemanlardan pek çok firmada vardır. Hat çalışanları joker elemanlara seslenirler, joker eleman yapmakta olduğu işi bırakır ve oraya koşar, bir dahaki seslenmeye kadar burada bulunur, bu böylece sürer gider. Bütün üretim bu joker elemanın verimliliğine bağlırdır.

İşte üretimde iş gücü dengeleme bu noktada deverye girer. Shojinka sistemi bu dengelemenin temel öğesidir. Buyrun bir operatörün daha az çalışarak daha fazla iş üretmesini sağlamak için yapılması gereken uygulama adımlarını okumaya....

Pek çok firmada çalışanlar genel olarak işe alındıklarında genel bir eğitimden geçirilir ve çalışma yerine teslim edilir. Bazı firmalar ise genel eğitimin yanı sıra teknik eğitim de vererek çalışma alanına teslim ederler. Çalışanlar teknik olarak yeterli olsalar bile çalışma düzeni açısından kendi sistemlerine göre çalışma eğilim gösterirler. Böylece firma içindeki çalışan sayısı kadar bir birinden farklı çalışma düzeni oluşur. Çalışanlar arasında uyumun 100% olmaması nedeni ile muda oluşur, verimlilik düşer.

Yalın üretim sistemi bu konuda şu presibi ortaya atmaktadır; bir ürünün üretilmesi için gerekli iş gücü birim üretim başına sabit kalmalıdır. Bu durumda akla gelen soru müşteri siparişleri azaldığında veya arttığında nasıl bir iş gücü planlaması yapılabileceğidir.