Küresel pazardaki güçlü hazır giyim pazarlamacıları; model çeşitliliğinin az, sipariş sayısının fazla olduğu hazır giyim ürünlerinin üretimi için Çin ve Uzakdoğu ülkelerine yönelmişlerdir. Türkiye’nin bu durum karşısında, model çeşitliliği çok, sipariş sayısının az olduğu hazır giyim ürünlerini üretmesi rekabet gücünü arttıran bir önlem olarak görülebilir.
Günümüzde tüketici taleplerine çok çabuk cevap verebilen, doğru ürünü, doğru zamanda, doğru pazara sunan firmalar başarılı olabilmektedir. Her geçen gün tüketiciler daha çok bilinçlenmekte ve tüketici isteklerine cevap verebilmek daha zor hale gelmektedir. Sosyo-kültürel değişimler daha hızlı bir hayat akışı oluşturmakta ve toplum sürekli değişime ve ilerlemeye doğru yönelmektedir. Tüketici istekleri daha hızlı değişir olmuş ve günümüz tüketicileri artık gardıroplarını tek sezon yerine 2 ya da 3 sezon yeniler hale gelmiştir.
Popüler kültür, moda trendlerini belirleyen en önemli etken olmuştur. Tüketiciler artık filmler, müzikler, televizyon yayınları ya da diğer medya ürünlerinden daha çok etkilenmektedirler. Tüketici tercihlerindeki bu değişim karşımıza “hızlı moda” kavramını çıkarmıştır. Artık son kullanıcılar giyim ve tekstil ürünlerinden daha yüksek kalite ve daha fazla görsel ve fonksiyonel performanslar talep etmektedir. Tüketiciler her geçen gün moda ürünlerinde daha fazla çeşit ve alternatif aramaktadır. Bir mağazayı ziyaret eden tüketici, aynı mağazayı ikinci kez ziyaret ettiğinde ilk gelişinde görmüş olduğu ürünleri tekrar görmek istememekte, yeni ürünlerin tüketimine sunulmuş olmasını beklemektedir.
Tüketici taleplerinde ki bu değişim, üreticilerin ve perakendecilerin satış fiyatını rekabet avantajı olarak görmesini; değişen moda trendlerine ve tüketici isteklerine daha hızlı cevap verebilmek olarak değiştirmiştir. Ayrıca bu değişim bir taraftan model başına üretilecek sipariş adedini düşürmeye diğer taraftan da model sayısının ve çeşitliliğinin artırılmasına sebep olmaktadır. Perakendeciler değişen tüketici taleplerine karşı esnek olmalı; rekabet ortamını dikkate alarak tüketici talepleri değişmeden tüketicinin istediği ürünü çok kısa zaman dilimi içerisinde mağazalarında satışa sunabilmelidirler.
{highslide}lean/hazir-giyim-yalin-uretim.png&captionText:'Hazır Giyimde Yalın Üretim Sistemi '{/highslide}
Artık üreticiler ve perakendeciler kitle üretimden çok müşteriye göre üretim felsefesini uygulamaya başlamışlardır. Firmalar esnek üretim yapan bir sistem yapısına geçerek hızlı moda kavramını rekabet aracı olarak kullanmaktadırlar Örneğin 200 mağazası bulunan bir hazır giyim firması sadece 21 gün içerisinde bütün mağazalarındaki ürünleri yenileriyle değiştirebilmektedir.
Dünyada değişen tüketici talepleri ve hızlı moda kavramı rekabet yarışından kopmamak için Türk hazır giyim sanayini de düşük maliyetli, düşük sipariş adetli, model sayısı ve çeşitliliği çok fazla olan, yüksek kaliteli ürünler üretmeye zorlamaktadır. Bu yüzden Türk hazır giyim sanayii de üretim sisteminde yeniden yapılanmaya giderek var olan üretim sistemlerini esnek üretim yapabilecek duruma getirmelidir.
Esneklik ve Esnek Üretim Kavramları
Uluslararası rekabetin gündeme getirdiği önemli bir kriter olan esneklik; genellikle üretebilen parça çeşitliliğinin fazla olması ve buna paralel olarak üretim miktar ve modelinin gerektiğinde kolaylıkla değiştirilmesi olarak anlaşılır.
Esneklik; bir şeyin (makine, üretim sistemi), bir sistemin veya sistemin bir parçasının (işletme organizasyonu, üretim-finans, pazarlama bölümü), bir işlemin veya aktivitenin, değişen şartlara ve bunların beraberinde getirdiği değişen görevlere iyi bir şekilde uyum sağlama özelliğidir.
Esneklik, üretim aktivite ve kapasite değişikliğine müsaade eden üretim sistemi özelliğinin bir alt parçasıdır. Genel olarak bu değişiklikler iç ve dış faktörler olarak incelenebilir. İç faktörlere örnek olarak makine arızalanmaları, yazılım hataları, iş gören eksikliği, işlem süresindeki değişimleri verilebilir. Bunlara ürün tasarımındaki ve talepteki değişimler gibi dış etkiler de eklenebilir. Buradaki değişikliklerin minimum maliyet ve en az zaman kaybına yol açması istenmektedir. Bu bakımdan esneklik, üretim sistemlerindeki iç ve dış değişimlere karşı etkin bir yapıda olmalıdır.
Esnek Hazır Giyim Üretim Sistemleri
Moda endüstrisinde hızlı moda ve müşteriye özel üretim kavramlarının gelişmesiyle birlikte esnek hazır giyim üretim sistemlerine olan talep artmıştır.
Geçmişte, bir model üründen diğer bir model ürüne geçmek, modelde çok küçük bir değişiklik bile olsa işleri aksatıcı olarak görülür; firmalar uzun zaman değişiklik yapmadan üretime devam etmek isterlerdi. Oysa tek tip ürün üreten hazır giyim firmalarının sayısı artık azalmaktadır. Çoklu ürün esnekliği ve pazara daha hızlı cevap verebilmeyi mümkün kılan hazır giyim firmalarına olan dönüşüm hızlı moda üretiminin ve müşteriye özel üretimin anahtarı haline gelmiştir. Bu yüzden, daha fazla esnek üretim yapabilen hazır giyim firmaları oluşturmak gerekmektedir. İhtiyaç duyulan şey hazır giyim firmalarının ürün çeşit sayılarını hem adet, hem çeşit sayısı olarak artırmaları ve piyasaya doğru ürünle hızlı bir şekilde cevap verebilmeleridir. Var olan stok seviyesini hızlı cevap vermeyi sağlayabilmeye yetecek kadar genişletmek ekonomik olarak uygulanabilir değildir. Bu yüzden hızlı üretebilme yeteneği olan esnek hazır giyim üretim sistemi çözüm yolu olacaktır.
Hazır Giyim için Esnek Üretim Sistemi Özellikleri
Esnek Üretim Sistemi geliştirebilmek için malzemelerin, makinelerin, aksesuarların ve işgücünün doğru sayıda, doğru zamanda ve kullanabilir şekilde temin edilebilmesi için önceden planlanması gerekir. Üretim metoduna karar vermek için yapılacak işyeri, makine, beceri gereksinimi ve zaman ile ilgili ön mühendislik çalışmaları, amaca ulaşmak için çok önemlidir. Bütün iş basamaklarını kapsayan açıkça yazılmış iş talimatları ve iş göreni hızlı bir şekilde öğrenmeye motive etmek çok önemlidir. İş görenler için çoklu yetenek eğitimi darboğazlarda daha kolay problem çözebilmeyi sağlayacaktır. İş görenlerin üretim hattı şefi, tamir bakım elemanı v.b. destek elemanları ile olan iletişiminin sürekli olması en önemli noktadır. Sürecin esnekliği bütün kesim, dikim ve son işlemler yanında diğer bütün fonksiyonları kapsaması gerekmektedir.
Hazır Giyim Sanayinde Üretim Esnekliği İçin Çözüm; Yalın Üretim
Yalın düşüncenin temel amacı, değerin ilk ham maddeden başlayarak değer yaratma süreci boyunca hiç kesintisiz akıtılarak, hızla nihai müşteriye ulaştırılmasıdır. Bunu başarabilmek için tüm değer zincirine bir bütünlük çerçevesinde bakmak, israfları yok etmek ve tüm faaliyetleri müşteri için mükemmel değer oluşturmak amacına yönlendirmek gerekir.
Yalın düşüncede israf, bilinen anlamının ötesinde ürün ya da hizmetin kullanıcısına herhangi bir fayda sunmayan, müşterinin fazladan bedel ödemeyi kabul etmeyeceği her şeydir. Tasarımdan sevkıyata tüm ürün/hizmet yaratma aşamalarındaki her türlü israfın (hatalar, aşırı üretim, stoklar, beklemeler, gereksiz işler, gereksiz hareketler, gereksiz taşımalar) yok edilmesi ile maliyetlerin düşürülmesi, müşteri memnuniyetinin arttırılması, piyasa koşullarına uyum esnekliğinin kazanılması, nakit akışının hızlandırılması dolayısı ile firma karlılığının arttırılması hedeflenir.
Yalın üretim, üretime yük getiren tüm israflardan arınmayı hedef alan bir yaklaşımdır. Yalın üretimde emek-zanaat yoğun üretim ile seri üretimin üstünlükleri bir araya getirilmiştir. Yalın üretimin ana stratejisi hızı artırıp, akış süresini azaltarak kalite, maliyet, teslimat performansını aynı anda iyileştirmektir. Yalın üretim müşteri ihtiyaçları doğrultusunda malzeme veya bilgiyi dönüştüren veya şekillendiren ve katma değer yaratan faaliyet ile zaman ve kaynak kullanan, ancak ürün üstüne müşteri ihtiyaçları doğrultusunda değer ilave etmeyen ve katma değer yaratmayan faaliyeti ayırt etmeye yarar.
Yalın düşünce, değerin tanımlanması, değer yaratan adımların en iyi ve en doğru biçimde sıralanması, bu adımların gerektiği anda aksamaya uğramadan atılması ve giderek daha yüksek etkenlikle gerçekleştirilmesinin yollarını gösterir. Kısacası yalın düşünce, giderek daha az (emek, ekipman, zaman ve alan) harcayarak daha fazla üretebilmeyi ve müşterilerin asıl beklentilerine daha çok yaklaşmayı sağladığı için yalındır.
Hazır Giyim Sanayinde Yalın Dikim Bandı Örnekleri
Dikim bandı esnekliğin sağlanabilmesi ve müşteri isteklerinin karşılanabilmesi için tekli akışın sağlanması, ara stokların en az seviyede olmasını sağlamak gerekmektedir. Aşağıdaki birinci resim özellikle bayan üst giyimine yönelik bir dikim bandı şeması, ikinci resimde ise örme giysi üretimine yönelik bir dikim bandı şeması vardır.